Do rana pomaga lek przeciwbólowy dostępny bez recepty, przyjęty zgodnie z ulotką i po sprawdzeniu przeciwwskazań, spanie z wyżej ułożoną głową, chłodny okład na policzek oraz unikanie ciepła i gryzienia po bolącej stronie. Rano prosimy zadzwonić do gabinetu. Obrzęk twarzy lub gorączka wymagają pilnej pomocy.
Spis treści
Co zrobić krok po kroku
- Przyjąć lek przeciwbólowy dostępny bez recepty, zgodnie z ulotką i z uwzględnieniem chorób oraz innych przyjmowanych leków.
- Delikatnie oczyścić okolicę: umyć zęby i przeciągnąć nitką między zębami, żeby usunąć resztki pokarmu uciskające dziąsło.
- Wypłukać usta letnią wodą lub letnim roztworem soli, około pół łyżeczki na szklankę.
- Przyłożyć chłodny okład do policzka od zewnątrz, na 10-15 minut, z przerwami.
- Ułożyć się do snu z głową wyżej, na dwóch poduszkach, bo pozycja płaska nasila pulsowanie.
- Zapisać godziny przyjęcia leków oraz to, co nasila ból, ta informacja przyda się rano w gabinecie.
Jeżeli dolegliwość wywołało wypadnięte wypełnienie albo ostry brzeg złamanego zęba, ranę na języku i policzku można osłonić: w aptekach dostępne są tymczasowe materiały opatrunkowe do samodzielnego założenia. To rozwiązanie na jedną noc, nie zastępuje odbudowy i nie leczy przyczyny, ale ogranicza drażnienie tkanek. Nie należy natomiast próbować samodzielnie usuwać resztek zęba ani docierać ostrych krawędzi pilnikiem.
Czego lepiej nie robić
- Nie kłaść tabletki przeciwbólowej bezpośrednio na ząb ani na dziąsło, bo powoduje to oparzenie błony śluzowej.
- Nie przykładać ciepłych okładów i nie płukać gorącą wodą, ciepło nasila obrzęk.
- Nie stosować spirytusu, wódki ani mocnych olejków bez wskazania lekarza.
- Nie nakłuwać i nie wyciskać obrzęku na dziąśle.
- Nie zwiększać dawek ponad zalecane w ulotce i nie łączyć preparatów na własną rękę.
- Nie przyjmować antybiotyku pozostałego z poprzedniego leczenia.
Ostatni punkt bywa najtrudniejszy do przyjęcia, bo antybiotyk czasem rzeczywiście przynosi chwilową ulgę. Problem w tym, że nie usuwa źródła zakażenia, które znajduje się wewnątrz zęba, a przyjmowany bez wskazań sprzyja oporności bakterii i maskuje objawy potrzebne do rozpoznania. O jego zastosowaniu decyduje lekarz po badaniu, zwykle wtedy, gdy zakażenie wykracza poza ząb.
| Co zwykle pomaga | Czego unikać |
| Chłodny okład na policzek | Ciepły okład, gorąca kąpiel, sauna |
| Sen z uniesioną głową | Leżenie płasko i na bolącej stronie |
| Płukanie letnią solanką | Płukanie gorącą wodą, spirytus na dziąsło |
| Miękkie, chłodne jedzenie | Gryzienie po bolącej stronie, słodkie i kwaśne napoje |
| Lek przyjęty zgodnie z ulotką | Tabletka trzymana przy zębie, zwiększanie dawek |
Kiedy nie czekać do rana
Część sytuacji wymaga natychmiastowej pomocy, także w nocy i w weekend, gdy nasz gabinet jest zamknięty. Należą do nich: narastający obrzęk twarzy, szyi lub okolicy oka, gorączka z dreszczami, trudność w przełykaniu albo oddychaniu, silne ograniczenie otwierania ust, krwawienie, którego nie da się zatrzymać uciskiem, oraz uraz z wybitym lub przemieszczonym zębem. W takich przypadkach należy zgłosić się do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej albo na szpitalny oddział ratunkowy, nie czekając na otwarcie gabinetu. Zwłoka przy narastającym obrzęku bywa groźna, bo zakażenie szerzy się wzdłuż przestrzeni między mięśniami twarzy i szyi. Zasady pomocy doraźnej opisaliśmy w zakładce pogotowia stomatologicznego.
Dlaczego dolegliwości nasilają się wieczorem
W pozycji leżącej zwiększa się napływ krwi do głowy, więc rośnie ciśnienie w zamkniętej komorze zęba, w której toczy się stan zapalny. Dochodzi do tego brak bodźców rozpraszających uwagę oraz naturalny rytm dobowy. Ból pulsujący, budzący ze snu i nasilający się po ciepłym płynie zwykle wskazuje na zapalenie miazgi. Ból przy nagryzaniu, z uczuciem wysokiego zęba, częściej wiąże się ze zmianami wokół wierzchołka korzenia. Objawy pomocne w rozpoznaniu zebraliśmy w tekście o objawach wskazujących na leczenie kanałowe.
Nie każda nocna dolegliwość pochodzi jednak z zęba. Podobnie objawia się zapalenie zatok szczękowych, w którym bolą wszystkie górne zęby boczne po jednej stronie i nasila się to przy pochylaniu głowy. Ból okolicy stawu i mięśni żucia, pojawiający się nad ranem razem ze sztywnością szczęk, częściej wynika z zaciskania zębów podczas snu. Rozróżnienie tych sytuacji wymaga badania, dlatego nawet przy ustąpieniu dolegliwości warto zgłosić się na wizytę.
Gdy boli ząb u dziecka
U dzieci postępowanie jest podobne, ale dawkę leku przeciwbólowego dobiera się do masy ciała, zgodnie z ulotką preparatu przeznaczonego dla danego wieku. Nie stosujemy preparatów dla dorosłych ani leków zawierających kwas acetylosalicylowy. Pomaga chłodny okład na policzek, chłodny napój i sen z uniesioną głową. Warto sprawdzić, czy ból nie wynika z resztek pokarmu zaklinowanych między zębami, co u dzieci zdarza się często i ustępuje po delikatnym oczyszczeniu nitką. Obrzęk twarzy, gorączka lub senność u dziecka to sytuacja wymagająca pilnej konsultacji, bez czekania do rana.
Co robimy w gabinecie
Zaczynamy od badania i testów, które pokazują, który ząb odpowiada za dolegliwości, ponieważ ból bywa promieniujący i mylący. Zwykle wykonujemy cyfrowe zdjęcie rentgenowskie, widoczne od razu na ekranie. Dalsze postępowanie zależy od rozpoznania: czasem wystarczy opracowanie ubytku, czasem konieczne jest otwarcie zęba i rozpoczęcie leczenia kanałowego, które prowadzimy pod mikroskopem Leica. Do znieczulenia używamy systemu komputerowego QuickSleeper 4, podającego środek powoli i w kontrolowanym tempie. Prosimy dzwonić od rana pod numery 533 833 188 oraz 508 073 219. Przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00-20:00 w Białymstoku przy ulicy Piotra Łodzińskiego 47 lokal 2, w weekendy gabinet jest nieczynny.
Sprawdź też
Najczęstsze pytania
Jaki lek przeciwbólowy wybrać na noc?
Najlepiej ten, który stosowali Państwo wcześniej bez działań niepożądanych, zgodnie z ulotką i z uwzględnieniem chorób przewlekłych. Nie należy przekraczać dawek ani łączyć kilku preparatów bez konsultacji z farmaceutą lub lekarzem.
Czy ciepły okład pomoże?
Nie, ciepło zwykle nasila obrzęk i dolegliwości. Lepiej działa chłodny okład na policzek od zewnątrz, przykładany na 10-15 minut z przerwami.
Czy antybiotyk zatrzyma ból zęba?
Antybiotyk nie jest lekiem przeciwbólowym i nie usuwa przyczyny, którą jest stan zapalny wewnątrz zęba. O jego zastosowaniu decyduje lekarz po badaniu, a przyjmowanie leku pozostałego z wcześniejszego leczenia jest ryzykowne.
Ból minął nad ranem, czy nadal trzeba przyjść?
Tak, ustąpienie dolegliwości nie oznacza wyleczenia. Czasem świadczy o obumarciu miazgi, a proces zapalny toczy się dalej i po pewnym czasie wraca z większym nasileniem.
Co zrobić, gdy spuchł policzek?
Obrzęk twarzy wymaga pilnej oceny, zwłaszcza gdy narasta lub towarzyszy mu gorączka. W nocy i w weekend należy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej albo szpitalnego oddziału ratunkowego.
Czy można przepłukać usta solą?
Tak, letni roztwór soli, około pół łyżeczki na szklankę wody, bywa pomocny przy podrażnieniu dziąsła. Płukanie ma być delikatne, a woda letnia, nigdy gorąca.





